8 сынып Казак когамынын этноалеуметтик курылымы icon

8 сынып Казак когамынын этноалеуметтик курылымы




Название8 сынып Казак когамынын этноалеуметтик курылымы
страница1/10
Дата публикации22.08.2013
Размер1.26 Mb.
ТипДокументы
источник
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

8 сынып

Казак когамынын этноалеуметтик курылымы


1. 18 г-дын аяк кезинде казак халкынын жалпы саны 2,5 млн адамға жуык болган

1897 жылы Ресей империясында Жалпыга бирдей алгашкы халык санагы болды. Сол кезде Казакстанда туратын халык саны 3,4 млн жуык.

Калаларда туратын казактардын саны 1,1 пайыз.

Шынгыс хан Казахстанда 600 жыл биледи.

Хан сайлаганда оларды ак кигизге отыргызды.

1822 – 1824 жылы Киши жуз бен Орта жузде хан билиги жойыла бастады.

1845 жылы Астрахань Губерния Ишки Ордада хан билиги жойылды.

Казак хандары Туркистандагы Кожа Ахмед Иассауи мешитинде жерленеди.

18 гасырдын ен айбынды хандары: Тауке хан, Абылай хан, Абылхайыр.

19 гасырдын ен кушти ханы: Кенесары Касымулы.

Шынгыс ханнын урпактары Султандар деп аталады. (Торелер)

Султандарды маскаралагандар ^ Кун толеди.

«Кара суйектен» кыз алып некеге тургандар - Карамандар деп аталады.

Дин окилдер – кожалар.

Ар турли этностык топтар курамалар деп аталады. Ташкенттеги курама саны 50 мын адам.

Тархандар – патша окиметине айрыкша адал кызмет еткендер.

1743 жылы 2 Елизаветанын – Орта жуздин батыры Жанибек, Киши жуздин батыры Есет тархан болды.

Улы жуз Толе би.

Орта жуз Казыбек би.

Киши жуз Айтеке би.

Толенгиттер хандардын кызметшилери (Артурли улттар).

Богенбай Акшаулы. (1680-1778).


18 гасырдын биринши шерегиндеги Казак хандыгынын ишки жане сырткы жагдайы.

^ Тауке хан билик еткен жылдар (1680-1715). (Осы кезде казактардын шекарасы Едил (Волга) озенине деин жеткен).

Онтустик Казахстанннын аумагында Култобеде – манызды маселелер шешилген.

Тауке хан кезинде – Туркистан казак астанасы болды.

Казактар Сырдария озенинин ^ 32 каласына ие болды.

Тауке хан жайында ой айткан орыс тарихшысы А.И. Левшин.

Тауке ханнын жасагы 80 мынга жуык.

1715 жылы Тауке хан кайтыс болды.

Мурагери Кайып ел баскара алмады.

Орталык хандык биликтин алсиреуи ^ Киши жузде – Абилкайырдын, Орта жузде – Болаттын, Самекенин, Кушиктин, Улы жузде – Жолбарыстын, Иманнын жагдайын алдекайда ныгайтты.

1716-1720 ж. Ертис озенинин жагалауында ^ Омбы, Черкасск. Железинск, Жамишев, Семей. Оскемен аскери бекинистер курылды.

Жонгарларды казактар – ата жауымыз деп санаган.

1697 жонгар хандыгына – Цеван – Рабтан (1663-1727) келди.

^ 1698 жылы 40 мын жауынгер мен Улы жузге шабылды.

Жонгардын Казахстанга ири жорыктары 1710-1717 жылдары.

1710 жылы Каракумда казак халыкынын курылтайы отти.

Сол жиында ^ Богенбай батыр букил жауынгер жасак куруды кабылдады.

Киши жуздин ханы етип Абилкайырды сайлады.

1718 жылы кахак хандыгынын астанасы Туркистанга жонгарлар жорык жасады. (30 мын жауынгер казактар)

^ Алгадай – ежелден келе жаткан дастур. Жауынгер жекпе жекте тири немесе олетин.

Абилкайыр (1680-1748)

Толе би Алибекулы (1663-1756)

Айтеке би Байбекулы (1681-1766)

Казыбек би Келдибекулы (1667-1763)


Жонгар шапкыншылыгы

1635 жылы – Батыр контайшы жонгар хандыгын курды.

1640 жылы «Далалык жарыгы » деген Жонгар зандар жинагы шыкты.

Жонгар хандыгы ^ 100 мын аскер шыгарады.

Жонгарлардын дини кызметкери – Тибет ламалары.

17 гасырдын аягында жонгарларда билтели мылтык пайда болды.

Жонгарларга зенбирек жасауды уйреткен ^ Швед туткыны Иоган Густав Ренат.

Жонгарлардын казакты басып алудын 5 себеби болды.

Жонгар билеушилер Едил бойындагы Калмактардын ханы Аюкеге елши жиберип казактарга карсы шыгуды сурайды.

1723 жылдары Казахстанга жау жети багытта багыттады.

Актабан шубырында, Алкакол сулама – 1723-1727 жылдары.

«Елим-ай» атты матини мен ауенин ^ Кожаберген жырау жазды.

Осы окига туралы дерек калдырган – Шакарим Кудайбердиев.


Казак халкынын жонгар баскыншыларына карсы азаттык курес.

1725 жылы курамында 50 мын жауынгери бар казак-калпак аскерине Абилкайыр колбасшы болды.

1726 жылы Ордабасы тауында букил казактык курылтай болды.

Букил казактык аскери жасактын бас сардарбеги – ^ Канжыгалы Богенбай. (барлык казак котерилди)

Абылайханнын кызы Айтолкын, Буланбай батырдын кызы Айбике, Кабанбай батырдын айели Гаухар батыр. Олардын улкен кызы Назымда катысты.

«Атаннын улы болып тума, елинин ери болып ту» ^ Гаухар батырдын сози.

«Казак батырлыгынын алтын гасыры» осы шайкас жылдары.

Казак батырларын Татикара жазган.

1728 жылы жонгар хандыгына карсы Буланты шайкас болды. «Карасиыр деген жерде тунгыш жонгарлар женди». Калмаккырылган деген атпен калды.

^ 1730 жылы – Аныракай шайкас, Балкаш колинин Онтустик Батысында Итишпес Алакол деген жер. Осы шайкаста Сабалак жонгар аскербасы Шарышпен жекпе-жекте женеди.

^ Каракерей Кабанбай (Ерасыл) Кожагулулы (1691-1769)


18 гасырдын алгашкы уштен бириндеги казак-орыс катынастары

«Жайык озени кашан саркылып, арнасы кеуип калганша казактар онын бойынан кетпеиди» деген Абилкайыр.

1700 жылы казактар Тукала округына шабул жасады.

1724 жылы Тобыл каласынан Туринск каласына мынадай хабар келип тусти: «Казак ордасы шекарадагы слабодаларга таяу жерде кошип-конып жур, оларды ойсырата куизелтип, биржолата жойып жиберуге тырысуда».

^ 1731 жылы коктемде Омбы бекинисинин казактар мен жергиликти аскери гарнизоннын арасында канды кактыгыс болды.


Киши жуздин Ресейге косылуы.

1726 жылы Абилкайыр елши жиберип коластына отуди сураган. (Елши Койбагар)

1731 жылы Императрица Анна Иоанновна Киши жуздин казактарын Ресейдин кол астында алу туралы грамотага кол койды.

Казактардан ант алу ушин патша укимети Абилкайырга ^ 1731 жылы 30 сауирде Петербургтен А.И.Тевкелев бастаган елшиликти жиберди.

Ресей императоры 1 Петрдин мына бир создеринен айкын ангарылды. Ол былай деп жазган еди: «Бир миллион сомга деиин кыруар коп шыгын жумсайтын болсак та, оны тек бир жапырак кагаз аркылы Ресей империясынын курамында устау керек, ойткени ол, кыргыз-кайсак ордасы… букил Азия елдеринин какпасын ашатын килт».

Димпломатикалык тапсырмамен келген елшилерди коргау иси ^ Абилкайырдын оз улы Нуралы султанга тапсырылды.

1731 жылы 10 казан Абилкайыр хан, султандар 13 рудан туратын ири билермен батырлардын шагын тобы Ресей империясынын кол астына оту туралы ант кабылдады. Бул окига Ыргыз жане Тобыл озендеринин арасындагы Майтобе деген шаткалда отти. Ант кабылдауга барлыгы 29 казак старшыны катысты.

А.Тевкелев Киши жузде аткарган сатти дипломатиялык кызмети ушин ауели полковник, ондан кеиин орыс армиясынын генералы аскери шенин алды.

Абилкайырдын патша укиметине карсы белсенди ис арекеттери 1748 жылы озинин саяси карсылыктарынын колынан казак тапканнан кеиин гана токтады.

Жонгарлардын билеушиси ^ Галдан – Церен 1741 жылы Казахстан аумагына жанадан жорык жасады.

1731 жылы сонына карай Орта жуздин ханы Самеке Ресейдин кол астына отип ант кабылдады.

1733 жылы Улы жуз Ресейдин курамына оте алмады.

1740 жылы Орынборда Абилкайырдын ара агайындык етуимен Орта жуздин ханы Абилмамбет пен султан Абылай Ресейдин колына отти.

1742 жылы Абилкайырдын комегимен Орынбор каласында Ресейдин кол астына ^ 30 мын каракалпак отти.

1734 жылы Кыргыз – кайсак экспедитциясы курылды. (1 басшысы И.К.Кириллов, 2 басшысы А.И.Тевкелев) кеинирек Орынбор экспедициясы деп аталды.

1735 жылы Абилкайыр ханнын отиниши бойынша Орынбор каласы курылды.

1734 жылдан бастап казактардын Жайык озенинин он жак ониринде кошип-конып журуине тиым салынды.

1742 жылы патша окимети казактарды Жайык озенине Жайык калашыгына, сондай-ак салынып жаткан бектинистерге жакын келуинин озине катан тиым салынды.

Абилмамбет1739-1771 жылдары билик еткен.

^ Нуралы1748-1786 жылдары билик еткен.


18 гасырдын ортасындагы Казакстан.

1748 жылы Абилкайыр ханнын улы Нуралы Киши жуздин ханы болды.

Бирак Нуралыны хан ретинде барлык рубасылары тугелдей дерлик мойындай коймады. Шекти руы ыкпалы кушти Батыр султанды оз билеушимиз деп таныды.

1740 жылы башкурттардын Карасакал бастаган кезекти котерилис болды. Оган казактар жане олармен одактас каракалпактар да белсене катысты.

1755 жылы башкурт халкынын Ресей империясынын отаршылдык саясатына карсы багытталган жане бир кезекти ири котерилис болып отти. Ол халыктык козналысты Батырша баскарды.

^ И.И. Неплюев казактардын билеушилерине котерилиске катыскан ьашкуттардын устап беруди немесе ен болмаганда оларды шекара шебинен асыра кайта куып шыгуды усынды.

А.И.Левшиннин типти 19 гасырдын 30 жылдары катысты былай деп жазуы тегин емес : « канн тогис азайганымен еки туыскан халыктын арасындагы кастандык осы уакытка дейн сакталып келеди»

^ В.Н. Витевский былай деп негурлым ашык жазды: « башкуттар мен кызгыздардын арасындагы алауыздыктын Неплюев сепкен урыгынын негурлы кунарлы топыракка тускени сонша, онын башкуттар мен кыргыздардын арасын алшактату ушин жасалган ис-арекети оз куткендегиден де кушти натиже берди»

^ 18 гасырдын 51 жылдарында жалпы узындыгы 930 шакырым келетин Ертис шекаралык шебинин (Омбы, Железинская, Жамишев, Семей жане Оскемен бекинисинен Кузнецк бекинисине) дейн 723 шакырымга созылатын Колымановская шекара шебинин курылысы да салына бастаган болатын .

^ 1752-1755 жылдары орта жуз казактары жеринин солт аймагында Жанаесил шекара шебиндеги аскери бекинистер мен усак- туйек дала бекинистеринин курылысы журип жаты.

^ Е. Петропавлоскийдин енбегинде жеткиликти дарежеде жан жакты суреттелген: « Корган, Есил жане Тукала округтарында шаруалар кыргыздармен курес жургизди. Осы ен сонгы кезге дейн дерлик олар оздеринин кожайын ретиндеги кукыгын коргап калуга тырысты, биздин гасырымыздын 40 жылдарынын озинде де шаруалар мен кыргыздар арасында канды-кыргын кактыгыстар болып келди»

1755 жылы патша окимети орта жуз казактарынын Ертистин он жак жагалауына отуге тиым салды. Одан сон казактардын бекиниске 10 шакырымга дейн жакындауына да тиым салды.

^ 1765 жылы Сибир шекара шебинин командашысы генерал-поручек И.Шпрингер Ертистин далалык бетинде ени 10 шакырым келетин алкап белгилеп , ол аймака казактарды жолатпауга буйрык берди.

Тек 1771 жылы гана казак хандары мен султандарынын кайта –кайта отинип сурауы бойынша Султанбет жане орыс султандар баскаратын Ертис бойы казактарынын Ертис озенинин он жак бетинде кошип –конып журуине руксат етилди.


^ Казак –калмак катынастары.

Киши жуз казактарымен онын солт-батысында шектесетин аралык мемлекет калмак хандыгы еди.

1628 жылы Торгауыттар казак даласы аркылы батыска карай жонкиле кошти, Тобыл жане Жайыктын жогаргы сагасын басып отип, Едил бойына дейн жетти, олар содан бастап Едил калмактары деп аталды.

Калмак хандыгынын куш куаты артып, шыркау биикке котерилген шагы ^ Аюке ханнын тусы еди.

1697 ж орыс патшасы 1 Петр Аюкеге ресейдин шыгыстагы шептерин коргауды ресми турде миндеттеди.

Абилкайыр 1723 жылы кыркуйектин бас кезинде казактар мен каракалпактардын 20 мын колдык аскерин бастап, Едил калмактарына жорык жасап кайтты.

1726 жылы Абилкайыр 10 мын кол аскеримен Едил калмактарына жанадан жорык жасады. Ол жорык озара келисим жасасумен аякталды.

Сол кездеги окимет кужаттарынын биринде былай жазылган болатын: «^ Егер калмактар бизге карсы кандай да бир карсылык жасай калатындай болса, онда оларга карсы кыргыздарды жане керисинше, калмактарды –оларга карсы айдап салу керек»

1770 жылдын кузинде калмактар оздеринин атамекенине кайтадан коныс аударуы туралы кытай окимет билигимен келисип алды.

^ 1771 ж кантарында жалпы саны 180 мын адам болатын калмактар кытайдын шебине кошип кетуге арекет жасады. Едилдин он жак аймагында 60 мындай калмак калды. Олар Едилдин он жак аймагына оте алмады. Ойткени кун жылып, озеннин музы оте жукарып кеткен еди.

Калмактар амирши Убатшидин бастауымен кошип келе жаттты.

Калмактар Жайык озенине жакындап келе бергенде Орынбор губернаторы ^ Неплюев Нуралы ханга олар казактарга шабуыл жасау ушин келе жатыр деген хабар берди.

Султандар белсене катысты. Олар: Абылай, Нуралы,Султанбет,Абилпейз, Орыс, Ералы жане т.б

Калмактардын 1 болигин ^ Сагыз озени бойында Айшуак султаннын жасагы кырып салды.

анНуралы х Султанбет Орыс жане Адил султандардын колдары катысты.

Баян,Жанибек, Уйсинбай, Байгозы, Оразымбет, Елшибек, Райымбек батырлар жане т.б

^ Ш. Уалиханов мынадай жагдайды суреттеп жазды: « Даладагы унгирлердин биринде калмактар жайгасады. Унгирдин кире берисинде алыстан ок ататын мылтыгы бар бир калмак мергени отырады. Бирнеше жауынгер каза тапкан казактар унгирдеги калмактарга таяу баруга журексинеди осы кезде Сиргели руынан шыккан Елшибек батыр суырыла алга шыгып, жауга карай желе жортып»


^ Абылай хан

1711 жылы Туркистан каласында дуниеге келди. Онын азан айтып койылган аты Абилмансур болатын. Бирак ол Сабалак деген жасырын атпен журуге мажбур болды.

Ол Шыгыстын ^ 7 тилин билген. Онын озинин шыгарган 20 дан астам куии бар. 15 жастан бастап Жонгар согыстарына катыскан.

Султаннын бойы ортадан жогаргы болган. Жауырын какпактай, дене куши зор еди.

1775 жылы ол Туркистан каласында казактын букил 3 жуздин ханы болды.

1759 жылы патша укиметинин акимшилиги Абилмамбетти тагынан тайдырып, онын орнына ^ Абылай ханды усынды, бирак ол конбеди.

1741 жылы казактарга карсы жонгарлар тагы жорык жасады.

1742 жылы Галдан – Церенге жиберилген майор Миллер елшилиги жонгарларга ауыз еки кокан – локы жасаумен, «жаксы корши» болып тату туруга тилек билдирумен шектелди.

^ 1755 жылы Цин императоры Жонгарияга елеули аскер кушин киргизди. Бир кездеги куатты Амирсана Ресей мемлекетинин камкорлыгына умит артып, Сибирге кашып баруга мажбур болды. 1758 жылы Жонгарияны Кытай армиясы тугелде багындырып алды. 1 млнга жуык калмак кыргынга ушырады. Жонгарлардын тири калган аз гана тобы Едилдин томенги сагасындагы оздеримен туыстас торгауыт калмактарга карай кашты.

^ 1756 жылдын коктеминде казак жасактары Кытай аскерлерине карсы Жонгариянын ишки болигине жорык жасап, терен енип кетти.

Кытайдын Шыгыстан келе жаткан аскерине ^ Амирсана мен Кожаберген батыр бастаган бириккен казак жонгар жасактары карсы шыкты.

Онтустик жактан келе жаткан аскерге Абылай мен Богенбай батыр бастаган жасактар карсы аттанды.

1757 жылы жазында Тарбагатай тауынын солтустик силемдеринде Кытай аскерлеримен Абылайдын жаужурек косындары арасында ен сонгы ири шайкас болып отти.

1761 жылы Кытай богдыханы казактардын Аягоз озенин онтустик жагына карай кошип – конуына тиым салатына туралы жарлык шыгарды.

1767 жылы Кытай жагы Тарбагатай аймагындагы жане Иле озени бойындагы жайылымдарды казактардын пайдалануына руксат етуине мажбур болды.

18 гасырдын аяк кезинде Орта жуз бен Уллы жуз казактарынын 1 болиги Кытайдын кол астына отип, Синьцяньдангы шоби шуигин жайылымдарга жайгасты.

^ 18 гасырдын 60-70 жылдарында казактардын Алатау кыргыздарымен карым-катынасы едауир курделене тусти.

1765 жылы Абылай кыргыздарга карсы озинин 1ши жорыгына шыкты.

^ 1770 жылы Абылай кыргыздарга 2ши жорык жасады.

1779 жылы Абылай кыргыздарга 3ши жорык жасады.

1781 жылы Абылай хан Ташкенттен Туркистан каласына келе жатканда дуние салып, ^ Кожа Ахмет Йасауи кесенесине жерленген.

Абылайдын артында 30 улы жане 40 кызы калган.

Онын артынан мурагери Уали билик жургизе алмады.

^ 1765 жылы кантарда 2 султан, 19 старшын жане 120 мыннан астам казак, 2 Екатерина атына отиниш жолдап, оздерин орыс империаторына тикели багынатын етип кол астына кайтадан алуды сурады.

1788 ж. – 1798 ж. Ертис бойындагы казактардын онын он жагалауындагы кошип-конган жерине кайтадан баруына руксат етилди.

^ Абылайдын атын типти сибир казактарынын уран ретинде пайдаланатыны туралы А.Бокейханов жазып калдырган.

Кокшетаудын етегинде Абылайханнын курметине алып ескерткиш стела орнатылган.

Богдыхан-Кытай императорынын монгол тилиндеги аты.

Бухар жырау Калкаманулы (1693-1787)

Уали Абылайханулы билик еткен жылдары 1781-1819

Амирсана (1722-1757) жонгар нояны.


^ Е,Пугачев бастаган шаруалар котерилиси

1765 ж Ертис озенинин бойындагы шекара шебинде ени 10 шакырымдык алкаптын бойынан отуге тыйым салды7

1771 ж Едил мен Жайык аралыгындагы калмактардын улкен бир болиги оздеринин тарихи отанына Жонгариянын канырап бос калган жерине кош бетин тузеди,

1752-1755 ж патша укимети Орта жуз казактары емин-еркин кошип-конып журген Жанаесил аймагын басып алды,

1773 ж Е,Пугачев Киши жуздин коши-кон аумагында купия турде болып кайтты7

Казактардан куралган жасак командири болган атаман Андрей Овчинников Жайык казактары атты аскер полки курамында шайкасты,

^ Нуралы хан карамагында 1000 сарбазы бар колымен Жайык каласына келип, Е,Пугачевке кызмет етуге аркашан азир екенин билдирген. Бирак кейинирек еки жакка да косылмайтын бейтарап саясат устанды.

^ 1773 ж казактар Орынбордан Гурьевке днйинги барлык аскери бекинистерди коршауда устап турды.

Казак котерилисшилеринин жасактары 1773 жылгы казаннан 1774 жылгы наурызга дейин Орынборга тикелей шабуыл жасауга катысты,

Калага тикелей шабуыл жасауда ^ Досалы султан баскарган, курамында 200 сарбазы бар аскери ерекше козге тусти.

Ералы, Досалы, Айшуак, Сейдалы султандар Е. Пугачевти колдады.

Е. Пугачевтин жакын сериктери казак атаманы ^ Толкачев, татар Тангаев.

Е. Пугачев Башкуртстанга шегинип кеткеннен кейин, казак жастарынын бир болиги Жайык бойындагы далаларда калып койды.

Орта жуз казактары Губерлинская бекинисин басып алуга катысты. Орск бекиниси бес кун бойы котерилисши казак жасактарынын коршауында калып койды.

^ 1774ж жазында Орта жуз казактарынын жасактары Алабуга дала бекинисин толык талкандады. Ол Зверноголов жане Петропавл бекинистеринин ортасында болатын.

1774ж жазында казактар шекара шебтериндеги бекинистерге ^ 240 рет шабуыл жасады.

1774 ж тамызда Царицын тубинде Пугачев ойсырай женилди. Е. Пугачев Маскеуде катан жазаланды.

Коктемирдин «Козге коринбейтин козгалысы » деген атка ие болды.

Коктемир деген киси халыкты Е. Пугачев тири дегенге сендиргиси келди.

^ 1776 ж жазына карай казак даласында тыныштык кайта орнады.

1782 ж Орынбор олкесинде казактарды баскару ушин Шекаралык экспедиция курылды.

1775 ж Жайык озенинин аты Орал болып озгертилди

III Петр Федорович (1728-1726) – Ресей императоры, I Петрдин немереси

^ Пугачев Емельян Иванович (1742-1775)- Дон казагы, 1773-1775 жылдагы аса ири шаруалар котерилисинин басшысы.


Сырым Датулы бастаган казактардын улт-азаттык козгалысы

Сырым Датулы ел ишинде Бала би атанган.

Д.Ч. Бульжер ; «... Сырым батыр-жигерли, терен ойлы, кайратты,батыл, тапкыр,айлалы ерекше тулга. Ол халыкты суйиспеншилигине боленген, халык оган табынган десе де болады.»

Сырым Датулынын сериги Айшуак султаннын улы Жанторе болды.

1782 жылдын аяк кезинде патша укиметинин жарлыгы шыгып, онда казактардын Жайыктын он жагалауындагы аймактарга кыс мезгилинде жайылымдык жерлерди жалга алу аркылы гана уакытша отуине руксат етти.

1782-1783 жылдын кысында шекара шебинин ишки жагында казактар казактардын 4 мыннан астам жылкысын кушпен тартып алды.
1783 ж коктеминде казактар Орал шекара шебине шабуыл жасады. Казак жасагы Гирьял бекинисиндеги солдаттарды туткынга алып, малдарын айдап кетти. Орынбор коменданты казак даласына Орынбор казактарынын жазалаушы аскерлери мен башкурттардын 1500 сарбазын жиберди. Туткынга алынган 56 адам казыналык жумыстарды аткаруга жиберди. 1785 ж. казак жасактары томенги Орал шекара шебинин аймагында патша окиметинин аскерлеримен кескилескен шайкаска тусти. С.Датулы 2700 сарбазы бар жасакка, старшын Барак 2000, Тиленши 1500 сарбазы бар жасактарга басшылык етти. Нуралы хан 1786 ж. Киши жузден бир жолата куылды.
1790 ж. Уфага жер аударылган Нуралы хан сонда кайтыс болды.
1784 ж. Орынбор Губерниясынын бастыгы болып О.Г. Игельстром келди.
1786 ж. О.Игельстром хан билигин реформалаудын жобасын усынды.
1786 ж. старшындардын съезди отти. Онда тек кана шекаралык сот куруга келисим берилди.
1786-1787 ж. кысында казактардын Едил мен Жайык аралыгына жаппай кошу басталды.
1789 ж. Игельстром Киши жуз казактарын баскарудын жана жобасын усынды. Хан баскаратын Бас баскарма курылды. Сырым батырга прокурор кызмети усынылды.
1791 ж. Ералы султан Киши жуздин ханы болып сайланды. Нуралы ханнын улы Есим султан хан болды.
1792 ж. С. Датулы курамында 1000 сарбазымен Елек корганысына шабуыл жасады.
1797 ж. коктеминде С.Датулынын жасактары хан ордасына шабуыл жасап, Есим ханды олтирди.
1797 ж. тамыз айынан бастап хан кенеси жумыс истей бастады.
1797 ж. Айшуак султан хан болып сайланды. С.Датулы 1802 ж. каза тапты. С.Датулынын асына 2000 жылкы, 2500 кой сойылган деседи.
1801 ж. Жайык озенин он жак жагалауында Ишки орда курылды.
Айшуак хан (1720-1810) Киши жузди 1797-1805 жылдары билеген хан, Абилкайыр ханнын улы. Каратай султан – патша акимшилигине карсы шыккан Киши жуз султаны.

  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

Добавить документ в свой блог или на сайт


Похожие:

8 сынып Казак когамынын этноалеуметтик курылымы iconГерман Казак Город за рекой Герман Казак
Вот и добрался до места! Вздохнув, он поглядел вниз, под мост, на глубокое ложе реки, по которой проходила граница. По обоим береговым...

8 сынып Казак когамынын этноалеуметтик курылымы iconКазахстан тарихы 6-11 сынып алфавит
Вэсканың ер жүрек ұлдары ең биік, бәрінен жоғары тұрған Канха қамалының алдында құрбандық берді”. Авеста

8 сынып Казак когамынын этноалеуметтик курылымы iconОао "Сбербанк России" N9038/79814//казак+++ В. И

8 сынып Казак когамынын этноалеуметтик курылымы iconРеферат на тему: Частная селекция Льна-долгунца ст гр. 151, Мартынова А. А. Казак А. А

8 сынып Казак когамынын этноалеуметтик курылымы iconН. В. Гоголь (Страшная месть).  
Когда же есаул поднял иконы, вдруг всё лицо казака переменилось: нос вырос и наклонился в сторону, вместо карих запрыгали зелёные...

8 сынып Казак когамынын этноалеуметтик курылымы iconЛиния Нинели Лее Ри, живейшим примером вдохновляющей на творчество
Казак сейчас вынырнул из-под арки, внезапно в свете фонаря, скажу я вам, это зрелище… Глазища во! Бородища – во! Ладно, чего это...

8 сынып Казак когамынын этноалеуметтик курылымы iconЗнамя – символ полкового, войскового объединения. Святыня, за которую казак обязан биться, не щадя жизни, не допуская его оскорбления или осквернения.
Первоначально у казаков знамя было символом договора с иностранными государства о выполнении каких-либо обязательств. После выполнения...

Вы можете разместить ссылку на наш сайт:
Документы


При копировании материала укажите ссылку ©bestdocs.ru 2000-2013

контакты
Документы